چطور با احساسات منفی و ناخوشایند کنار بیاییم؟

چطور با احساسات منفی و ناخوشایند کنار بیاییم؟

احساسات، دوست یا دشمن ما؟!

اغلب زمانی که صحبت از احساس و هیجان می ‌شود آن را به دو دسته مثبت و منفی تقسیم می‌ کنیم. یعنی بعضی احساسات برای ما خوشایند هستند و بر زندگی ما تاثیر مثبتی می ‌گذارند. در مقابل احساسات ناخوشایند برای سلامتی ما مضر هستند و در صورت مزمن شدن ممکن است فرد را به بیماری ‌های روان ‌شناختی دچار کنند.
احساسات در واقع بخشی از دستگاه حسی ما محسوب می ‌شوند و موجب گسترش و بسط سیستم عصبی می ‌شوند. مانند سیستم بینایی و شنوایی؛ اطلاعات فراوانی در اختیار سیستم عصبی و مغز می ‌گذارد و واکنش شما به اتفاقات پیرامون را تنظیم می ‌کند. در واقع به نوعی احساسات و هیجان ‌های مختلف را درک و تفسیر کرده و سپس از این اطلاعات در جهت واکنش و رفتار شما استفاده می ‌کند.

چطور با احساسات منفی و ناخوشایند کنار بیاییم؟

 

هیجاناتی که مفید نیستند:

معمولا زمانی که نقش قسمتی از بدن را درک نکنیم اصطلاحا به آن به درد نخور می ‌گوییم. مثلا آپاندیس عضوی از بدن محسوب می‌ شود که برخی معتقدند، بود یا نبود آن به بدن آسیبی نمی‌ زند و کار کردش برای ما دقیق مشخص نیست. شاید در گذشته برای اجداد ما مفید بوده است اما امروزه فایده خاصی ندارد. در مورد برخی احساسات نیز همین طور است. به‌ویژه در مورد احساسات و هیجانات ناخوشایند این موضوع صدق می‌ کند. یعنی به نظر چیزهای به درد نخوری هستند که باید از شر آن‌ ها خلاص شد.

آیا واقعا بعضی از احساسات به درد نخور هستند؟

گاهی افراد با این طرز فکر برای رهایی از احساسات ناخوشایند که آن‌ ها را آزار می‌ دهد به داروها و مواد شیمیایی روی می ‌آورند. مانند قرص‌ های ضد ‌افسردگی و ضد اضطراب، الکل، ماری جوآنا، کوکائین و غیره. از این طریق فرد احساس بهتری پیدا می ‌کند زیرا مغز و مواد شیمیایی آن را که در احساس و هیجان نقش دارد تغییر و دستکاری می ‌کند.
برخی دیگر برای رهایی از احساسات نا خوشایند از روش‌ های دیگری استفاده می ‌کنند. روش ‌های که با پرت‌ کردن حواس و تمرکز بر اموری دیگر فرد را از احساسات منفی دور می ‌کند. برخی از این فعالیت ‌ها سالم و مفید هستند. مانند ورزش، یوگا، مدیتیشن و برخی عادات منفی و مضری هستند؛ چون قمار، پرخوری، اعتیاد به رابطه جنسی و ولخرجی ‌های غیر عادی.
اما در حقیقت تمام روش ‌های ذکر شده فقط احساسات ناخوشایند را خرد می ‌کند اما منبع آنها را به شما نشان نمی‌ دهد. شما می ‌توانید همیشه ازاین روش‌ ها استفاده کنید و جواب هم بگیرید. اما به منبع این احساسات و هیجانات پی نمی ‌برید و فقط در حال مبارزه و شکست دادن آن ‌ها هستید.

چطور با احساسات منفی و ناخوشایند کنار بیاییم؟

 

سرچشمه احساسات خود را بشناسید.

زمانی که منشا و سرچشمه احساسات مختلف خود را بشناسید آن گاه می‌ توانید راه کارهای مقابله ‌ای درست با آن ‌ها را نیز شناسایی کرده و به کار ببرید. در این زمان شما می ‌توانید از شر حال بد و ناخوشایند خلاص شوید و یا آن را به حداقل برسانید. به عنوان مثال زمانی که گلوکوز خون پایین بیاید شما احساس گشنگی می‌ کنید. راه کار شما در این زمان خوردن و یا نوشیدن مواد قندی است. با این کار گلوکوز بالا رفته و احساس گشنگی رفع می‌ شود. در مورد احساسات نیز درست به همین شکل باید عمل کنید. در واقع حس گرسنگی بد یا خوب نیست اما اگر ادامه ‌دار شود شما بی ‌حال و بی انرژی می ‌شوید و در نهایت ممکن است به شما آسیب جدی بزند.

معرفی برخی احساسات منفی و ناخوشایند و راه کار کنار آمدن با آن ‌ها:

خشم: خشم اغلب به عنوان یک حس منفی نام برده می ‌شود که فرد را به شدت آشفته و بهم ریخته می ‌کند و در خواب، اشتها و میل جنسی وی تداخل ایجاد می‌ کند. خشم در واقع پاسخی در برابر «آسیب دیدن» است. زمانی که آسیب دیده ‌اید، یا زمانی که قرار است آسیبی به شما وارد شود، خشمگین شده و رفتارهای پرخاشگرانه بروز می ‌دهید. در واقع خشم و پرخاشگری برای دفاع از خود در مقابل آسیب است تا آن را از خود دور کنید. به همین دلیل با روش ‌های کلامی، زبان بدن و رفتارهای خاص از خود واکنش نشان می ‌دهید تا دیگری را به نحوی بترسانید تا به شما آسیب نزند. راه کار مقابله ‌ای صحیح، شناخت منشا آسیب است. یعنی ابتدا معلوم کنید آیا آسیب واقعی در شرف اتفاق است؟ منبع این آسیب کجاست؟ سپس آن منبع را قطع کنید.

زمانی که منشا آسیب در درون ما است، زمانی که دیگران با حرف ‌ها و رفتارهایشان ما را مسخره می‌ کنند و دست می ‌اندازند و به احساس ارزشمندی و اعتماد به نفس ما آسیب می ‌زنند احساس خشم و عصبانیت در ما زنده می ‌شود. شما می ‌توانید در درون ذهن خود این را خنثی کنید. با بی ‌ارزش کردن و بی ‌اهمیت جلوه دادن نظر دیگران و بی‌ توجهی به آن از شعله ‌ور شدن کوه آتشفشان درونتان جلوگیری کنید. اما زمانی این منبع در بیرون از شما قرار دارد آن وقت می‌ توانید با تغییر محیط مانند تغییر شغل، دوستان و گروه‌ های اجتماعی از آسیب دیدن خودتان جلوگیری کنید. زمانی که منبع آسیب از بین برود حس درد و خشم نیز ناپدید می ‌شود.

چطور با احساسات منفی و ناخوشایند کنار بیاییم؟

 

اضطراب و نگرانی: اضطراب در واقع ترکیب چندین هیجان مختلف است. یعنی چندین هیجان شدید را هم ‌زمان تجربه می ‌کنید. این تجربه‌ ی شایعی است که افراد زیادی را شامل می‌ شود. شدت اضطراب بستگی به میزان هیجانات متشکل دارد. زمانی که فرد اضطراب و استرس زیادی را تجربه می ‌کند احساس خشک شدن و بی‌ تحرکی و یا هراس و پنیک به او دست می‌ دهد. برای کنار آمدن با آن ابتدا باید هیجانات دخیل در احساس اضطراب را شناسایی کرد تا بتوان راه کار مقابله‌ ای مناسبی برای هر هیجان پیدا کرد. به عنوان مثال شخصی به علت بیماری کرونا دچار اضطراب شدید شده است. در قدم اول باید احساسات و هیجانات مختلفی که ریشه این اضطراب است را شناسایی کرد و سپس برای هر کدام راه حلی انتخاب کرد. شاید ریشه اضطراب به طور کلی ترس و نگرانی باشد اما گاهی احساسات مختلفی با یکدیگر ترکیب شده تا ما اضطراب را به عنوان نتیجه آن تجربه کنیم.

حس گناه: اغلب کسانی که حس گناه را به عنوان یک هیجان منفی تلقی می ‌کنند دیگران و یا خود را به دلیل اشتباهات و خطاها مورد سرزنش قرار می ‌دهند. زمانی که توجه ما فقط به خطاها و قضاوت های اشتباه باشد قدرت فکر نکردن در مورد آن موضوع را از دست می دهیم و نمی ‌توانیم ذهن خود را از فکرها و احساسات منفی دور نگه داریم. راه حل درست در ارتباط با احساس گناه و شرمساری آن است که اشتباه خود را به عنوان یک خطای جبران ناپذیر که توسط دیگران قضاوت خواهد شد نبینید به جای آن به چشم یک فرصت برای رشد در نظر بگیرید. برای کنار آمدن با این حس مراحل زیر را انجام دهید.

  • اشتباهات خود را به دقت شناسایی کنید.
  • خطاهای خود را در زمان حال و اکنون تصحیح کنید و سعی کنید در آینده این خطا را مرتکب نشوید.
  • عواقب اشتباه خود را بپذیرید و نسبت به آن مسئول باشید. سعی کنید با روش مناسبی آن را برای دیگران جبران کنید.

برگرفته از سایت روان‌شناسی امروز

با اپلیکیشن روانشناسی آنلاین فارگو می‌توانید در زمینه‌های مختلف زندگی، از تجربیات کارشناسان روان‌شناسی استفاده کنید.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید